Ο
ρατσισμός είναι ουσιαστικά
μια θεωρία και μία
πρακτική που κατηγοριοποιεί τους
ανθρώπους σε «ανώτερους» και «κατώτερους»
με βάση τα υποτιθέμενα «καλά» ή «κακά»
γονίδιά τους.
Ένα
άτομο μπορεί να δεχτεί ρατσισμό για την
πίστη του, τον πολιτισμό του, το επάγγελμα
του, το φύλλο του, τη σεξουαλικότητά του
ή και απλά για την εμφάνισή του.
Από
την αντίληψη του ρατσισμού πηγάζουν
στάσεις και συμπεριφορές απαξιωτικές
και ενίοτε επιθετικές απέναντι στις
θεωρητικά μειονεκτούσες ομάδες ανθρώπων.
Η
συμπεριφορά αυτή οφείλεται σε βαθιά
ριζωμένες προκαταλήψεις και στερεότυπα
που διαιωνίζουν ιστορικές, κοινωνικές,
οικονομικές και πολιτισμικές ανισότητες
του παρελθόντος.
Συγκεκριμένα,
υπάρχουν ποικίλα αίτια που προκαλούν
το φαινόμενο του ρατσισμού όπως είναι
για παράδειγμα η έλλειψη της παιδείας
και η πνευματική ένδεια.
Από
τη στιγμή που τα άτομα δεν διδάσκονται
την αξία της ισότητας, της δικαιοσύνης,
της ειρήνης και του σεβασμού είναι πολύ
εύκολο να παρασυρθούν από ρατσιστικές
αντιλήψεις.
Παράλληλα,
το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο περιορίζει
τους ορίζοντες των ανθρώπων και
αδρανοποιεί τη σκέψη τους με αποτέλεσμα
να χειραγωγούνται εύκολα και να υιοθετούν
άκριτα κάθε ειδους στρεότυπα.
Αντίστοιχα,
τα συμπλέγματα ανωτερότητας ή κατωτερότητας
που φέρουν τα άτομα ή και ολόκληροι
λαοί, αποτελούν βασικό αίτιο του
ρατσισμού. Αυτό συμβαίνει διότι η
ανωτερότητα δημιουργεί την αίσθηση της
υπεροχής και την επιθυμία της κυριαρχίας
έναντι των άλλων, ενώ τα συμπλέγματα
κατωτερότητας καλλιεργούν το φθόνο και
το μίσος ανάμεσα στους ανθρώπους.
Και,
φυσικά, ας μην ξεχνάμε
ότι τα αίτια του ρατσισμού συνδέονται
με κάθε είδους πολιτικές σκοπιμότητες,
όπως οι επεκτατικές βλέψεις μιας χώρας
σε βάρος μιας άλλης ή η έντεχνη μετάθεση
των ευθυνών για την ύπαρξη σοβαρών
οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων
σε συγκεκριμένες ομάδες.
Για
παράδειγμα, οι μετανάστες κατηγορούνται
συνήθως σε μια χώρα για την όξυνση της
ανεργίας ή την έξαρση της βίας, ενώ
αποκρύπτεται η ανικανότητα της πολιτικής
ηγεσίας να δώσει λύσεις, με συνέπεια να
προκαλείται ξενοφοβική υστεριά.
Μιλώντας,
βέβαια, για ρατσισμό ας μην ξεχνάμε το εξής. Ο φανατισμός -θρησκευτικός ή εθνικός-
που υποκινείται επίσης από ποικίλες
σκοπιμότητες, οικονομικές ή πολιτικές, καθώς
και τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις
που προβάλλουν και επιβάλλουν οι ποικίλοι
φορείς αγωγής και κοινωνικοποίησης
(οικογένεια, σχολείο, ΜΜΕ) προβάλλεται
ως πιθανό αίτιο του ρατσισμού με συνέπεια
το φόβο και την αντίδραση στη διαφορετικότητα
των άλλων.
Σαφέστατα,
όμως, η επικράτηση του ρατσισμού έχεις
δυσμενέστατες συνέπειες για το σύνολο
της κοινωνίας καθώς επιφέρει την
καταπάτηση των θεμελιωδών ανθρώπινων
δικαιωμάτων, όπως το δικαίωμα στην
εκπαίδευση, στην υγεία, στην ιδιοκτησία,
στην ισότιμη αντιμετώπιση και στην
εργασία, γεγονός που αποτελεί πλήγμα
για τη δημοκρατία.
Παράλληλα,
προκαλείται η διαιώνιση κοινωνικών
αδικιών (εκμετάλλευση των αδυνάτων,ο
αποκλεισμός από τα αγαθά, οικονομική
εξαθλίωση, η προσβολή της ανθρώπινης
αξιοπρέπειας κλπ) και περιθωριοποίηση
των θυμάτων του ρατσισμού. Επίσης η
εκδήλωση φαινομένων κοινωνικής
παθογένειας (βία, εγκληματικότητα,
ναρκωτικά κλπ) που διαταράσσουν την
κοινωνική συνοχή και γαλήνη.
Σε
αυτό το σημείο να τονιστεί πως ο ρατσισμός
επεκτείνει τις αρνητικές του απόρροιες
και στον ψυχολογικό τομέα. Προκαλείται
η ψυχολογική κατάρρευση των θυμάτων
του ρατσισμού που διακατέχονται από
φόβο, άγχος, ανασφάλεια κι απαισιοδοξία.
Τέλος,
προκαλείται η ανάσχεση της πολιτιστικής
προόδου, καθώς οι λαοί-θύματα του
ρατσισμού στερούνται την ευκαιρία να
αναπτύξουν τον πολιτισμό τους, ενώ κι
οι άλλοι λαοί που αντιμετωπίζουν
ρατσιστικά κάποιες εθνότητες δεν αντλούν
από αυτές πολιτιστικά στοιχεία. Αποτέλεσμα
όλου αυτού να μην εμπλουτίζεται και να
μην προάγεται και η δική της πολιτισμική
κληρονομιά.
Εν
κατακλείδι, ο ρατσισμός είναι ένα
φαινόμενο που προκαλεί πολλές και
διάφορες συνέπειες στους ανθρώπους που
τον υφίστανται και θα πρέπει να αποτραπεί.
Πρέπει
να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση
του φαινομένου για μια πιο ομαλή, ίση
και καλύτερη κοινωνία.
Τόσος
κόσμος εκεί έξω πεθαίνει γιατί εμείς
είμαστε ρατσιστές.
Για
σκέψου λίγο, αν εσύ βρισκόσουν στη θέση
τους και αναγκαζόσουν να μεταναστεύσεις
θα ήθελες να σου φερθούν έτσι;
Προφανώς
και όχι.
Μην
κάνεις, λοιπόν, στον κόσμο ότι εσύ δεν
θα ήθελες να σου κάνουν.
Γίνε
λίγο πιο ανθρώπινος, δεν κοστίζει.
