Καλλιτέχνης, έννοια παρεξηγημένη. Υπάρχει εδώ και αιώνες θα έλεγα, η πεποίθηση πως οι τέχνες δεν είναι επάγγελμα αλλά χόμπι. Όσοι το κάνουν επάγγελμα είναι είτε “εξώλης και προώλης”, είτε δεν είχαν μυαλό για κάποιο “αληθινό” επάγγελμα.
Ναι καλά διαβάζετε, είναι πράγματα τα οποία έχω ακούσει. Μπορεί όχι αυτολεξεί, αλλά συνήθως η απάντηση που παίρνω όταν μπορεί να αναφέρω σε κάποιον ότι ασχολούμαι με τις τέχνες είναι “και πιο είναι το κανονικό σου επάγγελμα”;
Όταν λέω ότι δεν κάνω κάτι άλλο πέφτει η δεύτερη καμπανιά του στυλ “μα καλά και πώς ζεις”;
Η απάντηση είναι δύσκολα.
Όχι όμως επειδή οι τέχνες δεν είναι επάγγελμα, αλλά επειδή η κοινωνία δεν τις αντιμετωπίζει ως επάγγελμα. Για πάμε να το αναλύσουμε.
Διαγράψτε την αγαπημένη σας μουσική, κάψτε τις αγαπημένες σας ταινίες, πετάξτε όλες τις φωτογραφίες με τα αγαπημένα σας πρόσωπα σε όμορφες στιγμές, σκίστε τα βιβλία λογοτεχνίας και ποίησης από τη βιβλιοθήκη σας, ρίξτε στα σκουπίδια όλα τα διακοσμητικά κάδρα κλπ που “ντύνουν” το σπίτι σας. Τι σας μένει; Μια εκκωφαντική σιωπή, μηδέν ψυχαγωγικά μέσα, αναμνήσεις που ζουν μόνο στο μυαλό σας και ένα “γυμνό” σπίτι.
Το μόνο που μένει να κάνετε είναι να φωνάζετε “Ζήτω ο μεγάλος αδελφός”! Δεν τα έγραψε τυχαία ο Όρσον Γουέλς! Βλέπετε πόσο σημαντικές είναι οι τέχνες και οι καλλιτέχνες στη ζωή σας;
Είτε είσαι μουσικός, είτε φωτογράφος, είτε κινηματογραφιστής, είτε “εισάγεται ένα άλλο καλλιτεχνικό επάγγελμα”, ξέρεις πολύ καλά για τι πράγμα μιλάω. Πας σε ένα ραντεβού να “κλείσεις” μία δουλειά. Ας πάρουμε για παράδειγμα να παίζεις live σε ένα μαγαζί τα βράδια για μερικές ώρες είτε μόνος σου, είτε με μία μπάντα. Ωραία τα λέτε, τα συμφωνείτε, τι μουσική θα παίζετε, πόσες ώρες κλπ. Έρχεται η έρμη η ώρα των χρημάτων. Κι εκεί αρχίζουν τα παζάρια.
Γιατί “έλα μωρέ, δεν σκάβεις και κανένα χωράφι, γρατζουνάς πέντε χορδές εκεί για κάνα τρίωρο! πιο πολύ διασκέδαση είναι παρά δουλειά”! Σοβαρά; Έλα να στο αναλύσω λίγο αφεντικό να δεις τι εστί μουσικός.
Είτε είσαι μουσικός του ωδείου, του πανεπιστημίου, είτε είσαι εμπειροτέχνης, έχεις φτύσει αίμα δάκρυα κι ιδρώτα για να φτάσεις στο επίπεδο που απαιτεί μία live performance. Από αυτό και μόνο πρέπει να καταλάβεις ότι ο άλλος έχει ξοδέψει χρόνια από τη ζωή του για να έχει τα κάκαλα να παίξει μπροστά σε κοινό και να το κάνει καλά. Δεύτερον, τα μουσικά όργανα και ο επαγγελματικός ηχητικός εξοπλισμός που θα φέρει ο εκάστοτε μουσικός στο μαγαζί σου κοστίζουν. Μπορεί όχι όσο ένα σπίτι, αλλά όσο ένα αμάξι σίγουρα.
Σε δεύτερο παράδειγμα, θα σου φέρω μία επαγγελματική φωτογραφική μηχανή. Το σώμα μίας μηχανής μπορεί να ξεκινάει από 3 με 4 χιλιάρικα, χωρίς τους φακούς και κάθε φακός μπορεί να κάνει από ένα χιλιάρικο το λιγότερο ο καθένας.
Κι έρχεσαι εσύ στο γάμο ή τη βάπτιση και λες μα καλά ένα 1,5 χιλιάρικο (το λιγότερο) για την κάλυψη του event από δύο φωτογράφους, έναν-δύο στο βίντεο και ένα drone, μαζί με τα άλμπουμ και το μοντάζ; Πολλά δεν είναι; Μπορούμε να κάνουμε μία καλύτερη τιμούλα; Όχι φίλε μου δεν μπορούμε! Γιατί εγώ με αυτά θα πληρώσω τον βιντεογράφο για τη δουλειά του, τον/ τους βοηθούς, το τυπογραφείο για τα άλμπουμ, το ρεύμα μου, τον ΕΦΚΑ μου, την τυχόν φθορά του εξοπλισμού μου ή την αναβάθμιση του κι αν είμαι τυχερός θα μείνει στην άκρη ένα κατοστάρικο για να έχω να φάω αυτή τη βδομάδα. Και λίγα σου ζητάω!
Άνθρωποι είμαστε κι εμείς και καταλαβαίνουμε ότι οι καιροί είναι δύσκολοι και η αγορά έχει πέσει, οπότε κι εμείς προσαρμοζόμαστε με τους καιρούς. Αλλά πρέπει να ζήσουμε. Όχι δεν το κάνουμε στον ελεύθερο χρόνο μας για ένα έξτρα χαρτζιλίκι, όπως κάποιοι άλλοι. Πολλοί από εμάς το έχουν σπουδάσει, έχουν κουραστεί, έχουν δουλέψει, τους έχουν βγει τα μάτια στο διάβασμα και την εξάσκηση για να μπορούν να ανταπεξέλθουν στις συνθήκες που ζητάς.
Και αυτό ΠΡΕΠΕΙ να πληρώνεται αναλόγως. Για να είμαι ξεκάθαρη. Δεν μου πληρώνεις τις ώρες που θα είμαι εκεί. Μου πληρώνεις τις ώρες που επένδυσα από τη ζωή μου για να μάθω να κάνω αυτό που ζητάς άριστα και γρήγορα. Μου πληρώνεις τον εξοπλισμό που φέρνω για να σου μεταδώσω το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα που προσφέρει η τεχνολογία σήμερα, το οποίο μέσα στον χαμό από κόσμο σε ένα live, ή σε ένα event μπορεί να χτυπηθεί, να καταστραφεί ή και να κλαπεί. Όποτε κάνω τα κουμάντα μου για να είμαι καλυμμένος!
ΚΑΙ ΡΩΤΩ! Θα έλεγες σε έναν εργολάβο να κόψει κάτι για το σπίτι που σου φτιάχνει; Θα έλεγες σ’ έναν γιατρό να μη σου κάνει τη χ,ψ εξέταση και να παίξει απεπαμπλόμ για το τι συμβαίνει στο σώμα σου; Αν το κάνεις, κακό του κεφαλιού σου! Να κοιμάσαι με τσουκάλια για να μη σου πέσει κανένα ντουβάρι στο κεφάλι.
Πρώτου λοιπόν αντιμετωπίσετε έναν καλλιτέχνη σαν μυαλό και επαγγελματία δευτεροτρίτης κατηγορίας, σκεφτείτε ότι όλοι οι καλλιτέχνες κάνουμε κι εμείς ένα λειτούργημα. Μπορεί να μη σώζουμε ανθρώπινες ζωές από το θάνατο με τις δεξιότητες μας. Αλλά σώζουμε τον κόσμο από ένα άλλο είδος θανάτου. Αυτόν του πνεύματος.
Όπως είπα παραπάνω φανταστείτε τη ζωή σας χωρίς τις τέχνες. Απλώς φανταστείτε την. Δεν μπορείτε ε; Ούτε κι εγώ!
