Παρόλο που αυτές τις μέρες στριφογυρίζει επίμονα στο μυαλό μου η συνέχεια ενός προηγούμενου άρθρου – σαν το σκυλί που δεν αφήνει το κόκκαλό του με τίποτα – αυτή τη φορά θα πάρω την πάσα που μου έδωσε η Ράνια Μαστροσάββα. Τη συνέχεια θα την κρατήσω για λίγο αργότερα.
Πάμε, λοιπόν, να μιλήσουμε για το περίφημο «σύνδρομο του καλού παιδιού».
Είναι από εκείνα τα μοτίβα που δεν καταλαβαίνεις καν πότε εγκαταστάθηκαν μέσα σου. Μια υποσυνείδητη πεποίθηση, ένας μηχανισμός επιβίωσης που ξεκινά συνήθως από την παιδική ηλικία και, αν δεν τον αναγνωρίσουμε, μας ακολουθεί για πολλά χρόνια.
Μαθαίνουμε ότι για ν’ αγαπηθούμε πρέπει να είμαστε βολικοί. Να μην στεναχωρούμε κανέναν. Να λέμε «ναι» όταν μέσα μας ουρλιάζει ένα «όχι». Να αποφεύγουμε τις συγκρούσεις, να καταπίνουμε τα συναισθήματά μας, να βάζουμε τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές μας, γιατί κάπου βαθιά έχουμε συνδέσει την αποδοχή με την προσφορά και την υπακοή.
Δεν γεννήθηκε έτσι ο ενήλικας που είμαστε σήμερα. Αυτό το μοτίβο το δημιούργησε κάποτε ένα μικρό παιδί που προσπαθούσε να νιώσει ασφαλές. Ένα παιδί που κατάλαβε ότι, αν είναι ήσυχο, υπάκουο, χρήσιμο ή «εύκολο», θα πάρει αγάπη, προσοχή ή τουλάχιστον δεν θα απορριφθεί.
Αυτό είναι το περίφημο εσωτερικό μας παιδί. Και όσο εκείνο παραμένει πληγωμένο, τόσο ο ενήλικας συνεχίζει να λειτουργεί σαν να πρέπει να αποδείξει την αξία του. Γι’ αυτό και η θεραπεία δεν είναι να γίνουμε σκληροί ή αδιάφοροι. Είναι να αρχίσουμε να δίνουμε εμείς στον εαυτό μας την αποδοχή, την ασφάλεια και την αγάπη που κάποτε αναζητούσαμε από τους άλλους. Να καθησυχάσουμε εκείνο το παιδί λέγοντάς του: «Δεν χρειάζεται να κερδίσεις την αγάπη. Την αξίζεις ήδη.»
Κάπου εδώ έρχεται και η Mel Robbins με τη θεωρία «Let Them, Let Me», που τα τελευταία χρόνια έχει αγγίξει εκατομμύρια ανθρώπους. Η ιδέα της είναι απλή, αλλά απελευθερωτική. Αν κάποιος διαφωνεί μαζί σου, άφησέ τον (Let Them). Αν δεν σε εγκρίνει, αν δεν σε επιλέγει ή αν δεν σε καταλαβαίνει, άφησέ τον. Δεν είναι δική σου δουλειά να ελέγχεις πώς σκέφτονται οι άλλοι ούτε να εξαντλείσαι προσπαθώντας να τους κάνεις να σε αγαπήσουν.
Και μετά έρχεται το δεύτερο, ίσως πιο σημαντικό κομμάτι: «Let Me». Άφησέ με να είμαι ο εαυτός μου. Άφησέ με να βάλω όρια χωρίς ενοχές. Άφησέ με να πω «όχι». Άφησέ με να επιλέξω την ηρεμία μου αντί για τη διαρκή ανάγκη να είμαι αρεστός.
Γιατί, τελικά, το να είσαι καλός άνθρωπος δεν σημαίνει ότι πρέπει να είσαι πάντα διαθέσιμος, πάντα βολικός ή πάντα εκεί για όλους. Σημαίνει να έχεις καλοσύνη, χωρίς να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου.
Και ίσως η μεγαλύτερη πράξη αγάπης προς το εσωτερικό μας παιδί είναι αυτή: να του δείξουμε, επιτέλους, ότι σήμερα υπάρχει ένας ενήλικας που θα το προστατεύσει. Ότι δεν χρειάζεται πια να φοβάται την απόρριψη για να επιβιώσει.
Κι όλα αυτά δεν τα γράφω ως κάποια αλήθεια που διάβασα σε ένα βιβλίο. Τα γράφω γιατί υπήρξαν δικό μου βίωμα για πολλά χρόνια. Ήμουν κι εγώ από εκείνους τους ανθρώπους που έβαζαν τους πάντες μπροστά και τον εαυτό τους τελευταίο. Που πίστευαν ότι η αξία τους μετριέται από το πόσο χρήσιμοι, διαθέσιμοι και αρεστοί είναι.
Μέχρι που αποφάσισα να το δουλέψω. Όχι μόνο στη θεωρία, αλλά κυρίως στην πράξη. Γιατί, ας είμαστε ειλικρινείς, φιλοσοφία που δεν γίνεται πράξη, είναι στείρα γνώση. Η πραγματική αλλαγή ξεκινά όταν λες το πρώτο «όχι» με ενοχές, όταν βάζεις το πρώτο όριο με τρεμάμενη φωνή, όταν επιλέγεις τον εαυτό σου χωρίς να νιώθεις ότι προδίδεις τους άλλους.
Ναι, ίσως κάποιοι άνθρωποι να απομακρύνθηκαν από τη ζωή μου. Και ξέρεις κάτι; Δεν ήταν εύκολο. Όμως εκείνοι που έμειναν, έμειναν για μένα. Οι σχέσεις μου έγιναν πιο ουσιαστικές, πιο βαθιές, πιο αληθινές. Δεν δίνω μόνο· εισπράττω πλέον και πολλή αγάπη. Αυθεντική αγάπη. Χωρίς να χρειάζεται να συρρικνώνομαι για να χωρέσω στις προσδοκίες των άλλων.
Σήμερα νιώθω πιο κοντά στην αλήθεια μου και δεν φοβάμαι να την εκφράσω. Και μάντεψε… αυτό δεν με έκανε εγωίστρια. Με έκανε πιο ήρεμη, πιο ελεύθερη και, πάνω απ’ όλα, πιο χαρούμενη. Γιατί, επιτέλους, έδωσα στον εαυτό μου την άδεια να δει και να φροντίσει και τις δικές του ανάγκες.
Και τελικά, ίσως αυτό να σημαίνει πραγματική ωριμότητα: να μπορείς να αγαπάς τους άλλους χωρίς να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου. Να προσφέρεις χωρίς να αδειάζεις. Να είσαι καλός άνθρωπος, χωρίς να χρειάζεται πια να είσαι το «καλό παιδί».
Αλήθεια τώρα… πόσοι από εμάς διαβάζουμε αυτές τις γραμμές και νιώθουμε ότι το όνομά μας θα μπορούσε άνετα να βρίσκεται δίπλα στο λήμμα του λεξικού;
