Η αναγνώστρια μας Νέλλη Παναγιωτοπούλου γράφει:
Καλησπέρα, γνωρίζω ότι σας έχω ξαναστείλει και δεν ξέρω αν γίνεται να μου απαντήσετε ξανά. Ωστόσο, είναι κάποια θέματα που δεν τολμάς να τα συζητήσεις με κανέναν αλλά χρειάζεσαι μια συμβουλή. Λοιπόν, εγώ θα σας τα πω κι ελπίζω να μπορέσετε να με βοηθήσετε.
Έχω μία κολλητή φίλη με την οποία περνούσα πολύ χρόνο, κάναμε αστεία πράγματα, γελούσαμε, συζητούσαμε σοβαρά, όλα. Πάνε λίγοι μήνες που έχουμε χαθεί αρκετά. Καταλαβαίνω ότι μεγαλώνουμε κι έχουμε άλλες ευθύνες και υποχρεώσεις, όπως οι δουλειές μας, που δε μας επιτρέπουν να βρισκόμαστε συχνά, όμως δεν είναι αυτό το πρόβλημα.
Έχει βρει ένα παλικάρι και περνάει καλά μαζί του. Τη βλέπω κι εγώ, από το λίγο που μπορώ, πως είναι ευτυχισμένη. Όμως, της κάνει κι ένα μεγάλο κακό. Εκείνη, ήταν πάντα επιρρεπής σε πράγματα αλλά τη συγκρατούσα. Τώρα που έχει μπλέξει μαζί του, ξέρω πως κάνει χρήση κάποιων ναρκωτικών ελαφριάς μορφής (κάνναβη).
Δικαίωμά της, αλλά στεναχωριέμαι που τη βλέπω συνέχεια έτσι. Κομμάτια, με κόκκινα μάτια, με κενά μνήμης…
Δεν ξέρω πώς μπορώ να της μιλήσω και τι να της πω χωρίς να παρεξηγηθεί, και χωρίς να πιστέψει ότι ζηλεύω τη σχέση της ή ότι θέλω το κακό της. Προσπάθησα πολλές φορές να της μιλήσω αλλά δεν έπιασε τόπο. Έχετε κάποια ιδέα του τι μπορώ να κάνω για να μη χάσω τη φίλη μου και για να τη βοηθήσω; Ευχαριστώ εκ των προτέρων.
Ο σύμβουλος ψυχικής υγείας Σπύρος Θεοδώρου απαντά:
Αγαπητή φίλη,
Καταρχάς, βεβαίως και γίνεται να σου απαντήσουμε ξανά. Άλλωστε, η συμβουλευτική είναι μία διαδικασία δυναμική, και υπάρχει πάντα η πιθανότητα να χρειαστείς μία παραπάνω υποστήριξη. Συνεπώς, είμαστε εδώ για να συνεχίσουμε να στην παρέχουμε.
Θα σ’ ευχαριστήσω που μοιράστηκες ξανά μαζί μας τον προβληματισμό σου και θα ξεκινήσω λέγοντάς σου το εξής: είναι απόλυτα φυσιολογικό να αισθάνεσαι την ευθύνη για τη φίλη σου. Το να νοιαζόμαστε και να ανησυχούμε για τους κοντινούς μας ανθρώπους, είναι αυτό ακριβώς το χαρακτηριστικό που μας κάνει ανθρώπους.
Ακριβώς, όμως, αυτό το χαρακτηριστικό είναι που πρέπει καμιά φορά να βλέπουμε λίγο πιο αντικειμενικά. Τι εννοώ μ’ αυτό;
Μερικές φορές, τείνουμε να βλέπουμε τα προβλήματα των άλλων μέσα από τα δικά μας μάτια. Θεωρούμε ότι η δική μας λύση στα προβλήματά τους θα ήταν καταλληλότερη και πως εκείνοι «δεν ξέρουν» ή «δε μπορούν να καταλάβουν».
Όταν προσπαθούμε, λοιπόν, να βοηθήσουμε τους ανθρώπους μας με τρόπο που εμείς θεωρούμε κατάλληλο, συμβαίνουν δύο πολύ σημαντικά πράγματα: καταρχάς, τους δίνουμε να καταλάβουν ότι δεν δεχόμαστε την επιλογή τους και κατ’ επέκταση και τους ίδιους.
Δεύτερον, τους κάνουμε να μας δουν αμυντικά, ακόμα και ανταγωνιστικά. Όπως είπες, οι προσπάθειές σου δεν «έπιασαν τόπο». Θα μπορούσες να σκεφτείς λίγο τον τρόπο με τον οποίο προσέγγισες τη φίλη σου; Θα μπορούσες να πεις ότι ο τρόπος αυτός έδειχνε αποδοχή και κατανόηση, ή μήπως είχε έναν περισσότερο διδακτικό/παρεμβατικό χαρακτήρα;
Θα μου πεις, και τι να κάνω σε μία τέτοια περίπτωση, όπου ένας άνθρωπός μου φαίνεται να φθείρεται και να μη μπορεί να ξεφύγει;
Αυτό το οποίο μπορείς να κάνεις σε πρώτο χρόνο, είναι να της δείξεις ότι την αποδέχεσαι, ότι σέβεσαι την ίδια, τη σχέση της και τις οποιεσδήποτε επιλογές της. Άφησέ της το «χώρο» που η ίδια χρειάζεται, δώσε της το περιθώριο να σκεφτεί τι πραγματικά έχει σημασία και μην μπαίνεις «απέναντί της».
Βλέπεις, ακόμα κι αν έχεις απόλυτο δίκιο, ακόμα κι αν οι φόβοι σου είναι βάσιμοι (αλήθεια, είναι απόλυτα σίγουρο ότι εκείνη έχει ξεκινήσει μία τέτοια συνήθεια;), δε γίνεται να πάρεις τις δικές τις αποφάσεις για εκείνη. Ο σωστότερος τρόπος για να έχεις μία θετική επίδραση στη ζωή της, είναι να την ακούσεις, να καταλάβεις τι νιώθει, τι σκέφτεται, για ποιους λόγους κάνει αυτά που κάνει. Όχι με τη λογική να την αλλάξεις, όχι με τη λογική ότι «εσύ ξέρεις καλύτερα».
Αργά ή γρήγορα, θα καταλάβει ότι είσαι άνθρωπος που τη δέχεται και σέβεται το χώρο της και πιθανόν να λάβει πιο σοβαρά υπόψη την ανησυχία σου.
Προσπάθησε για λίγο να μπεις στη θέση της. Πώς πιστεύεις ότι εκείνη αισθάνεται; Πώς πιστεύεις ότι θα έπρεπε κάποιος άλλος να μιλήσει σε σένα, αν είχες κάποιο παρόμοιο «πρόβλημα»;
Σε περίπτωση που έχεις κάποια άλλη απορία ή προβληματισμό που θα ήθελες να συζητήσεις, μη διστάσεις να ξαναέρθεις σε επαφή. Ελπίζω να σου έδωσα μία ικανοποιητική απάντηση…
