Φετινό θέμα έκθεσης Πανελλαδικών: «Φιλία (κατ’
Αριστοτέλη) και κοινωνικά δίκτυα»
Δύο, δηλαδή, τα ζητούμενα: Αφενός μεν τα χαρακτηριστικά
της γνήσιας, κλασικής φιλίας, αφετέρου ο
«ρόλος που διαδραματίζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην οικοδόμηση φιλικών
σχέσεων». Πιο επίκαιρο θέμα, πεθαίνεις (που λέμε)!
Η απάντηση στο 2o σκέλος χρειάζεται να είναι σύνθετη και
όχι μονοσήμαντη ή ακραία. Αυτός ο κίνδυνος ελλοχεύει για αρκετούς εφήβους/ες
που ενσαρκώνουν τη λογική του άσπρου- μαύρου (κακό διαδίκτυο κ.τ.λ). Η αλήθεια
κρύβεται πάντα κάπου στη μέση. Άρα θέλει κρίση και δυνατότητα διάκρισης, και
όχι έτοιμες λύσεις.
Σε μία εποχή όπου η μοναξιά με τον κατάμαυρο μανδύα και
το θλιμμένο της προσωπείο κάνει βόλτες μέρα- νύχτα στο σπίτι, στη δουλειά κτλ ,
η επικοινωνία μέσω ίντερνετ για πολλούς είναι η μόνη δίοδος… Μπορεί η φιλία
να είναι δύσκολο πράγμα και ο καθένας από εμάς να έχει λίγους πραγματικούς
φίλους, με τους οποίους μοιράζεται τα πάντα. Η «φιλία», όμως, των λεγόμενων
social media, απαρτίζεται από πολλούς, που ενδέχεται να ξεπεράσουν, κατά μέσο όρο, τους 1.000!
Ώρες-ώρες πιάνω τον εαυτό μου να αναπολεί τα παιδικά μου
χρόνια, τότε που όταν γνώριζα ένα παιδάκι στο πάρκο, στη γειτονιά, στο σχολείο
έκανα ντροπαλά την αλησμόνητη, τόσο αθώα ερώτηση: «θες να γίνουμε φίλοι/ες;».
Σήμερα, στην εικονική πραγματικότητα των κοινωνικών δικτύων και σχέσεων, τη θέση του πήρε το γνωστό: «Έχεις fb; Να σου
κάνω add!».
«Οι εκατό φίλοι μου, είναι φίλοι μου;»
Ορισμένοι θεωρούν ότι η φιλία «είναι αδιαίρετη, ο καθένας
δίνεται τόσο ολοκληρωτικά στον φίλο του, που δε μένει κάτι για να εκχωρηθεί
αλλού», επομένως δεν είναι φίλος αυτός που είναι φίλος όλων. Και αυτό ,
διότι «η φιλία προϋποθέτει πολλή εμπιστοσύνη, πολλή ειλικρίνεια, πολλή οικειότητα
και επένδυση χρόνου». Επιπρόσθετα, φίλος είναι κάποιος με τον οποίο μοιράζομαι κάποιες ασχολίες.
Στον αντίποδα βρίσκονται εκείνοι που δε συμμερίζονται την
άποψη ότι οι εικονικές σχέσεις αντιβαίνουν σ’ εκείνες της απτής
πραγματικότητας. Σήμερα εκατομμύρια άνθρωποι καταρρίπτουν τα τείχη των
αποστάσεων και βρίσκονται σε επαφή με τους οικείους τους, ανταλλάσσοντας
μηνύματα, εικόνες, σκέψεις. Ως εκ τούτου, διαμορφώνονται διαφορετικές μορφές
συντροφικότητας.
Άλλοι πάλι, διατείνονται ότι τα κοινωνικά δίκτυα φτιάχνουν μια καινούργια
πραγματικότητα φιλίας-οικογένειας που δε στερείται συναισθηματισμού, ενώ
υπογραμμίζουν το ρόλο της διαδραστικότητας. «Το κομπιούτερ δεν είναι πια μια
παθητική οθόνη, το άτομο γίνεται πομπός και παραγωγός».
Είναι αδιαμφισβήτητο, ότι οι νέες τεχνολογίες
διευκολύνουν την οικοδόμηση μιας φιλίας με διαφορετική αίσθηση, μορφή και
χρώματα. Ενίοτε και την εμβάθυνσή της, καθώς η απρόσωπη πληκτρολόγηση επιτρέπει
να ειπωθούν λόγια που δε θα ανταλλάσσονταν δια ζώσης.
Κι όμως δε θα βρεις πουθενά εδώ μια αγκαλιά, ένα χέρι να
κρατηθείς, μια σύνδεση που να μπορεί να εκδηλωθεί με έναν απτό τρόπο. Ακόμα και
τις μέρες χωρίς άγχος που μπορεί να επιζητάς τις θεραπευτικές ιδιότητες της
σωματικής επαφής.
Προσωπικά, ορμώμενη από δικές μου εμπειρίες, δε θα
μπορούσα να ανταλλάξω τις φιλίες μου που χτίστηκαν γύρω σ’ έναν καφέ παρέα με
επιτραπέζια παιχνίδια, γέλια, ακόμα και μικροδιαφωνίες. Ούτε εκείνες που
άνθισαν γύρω από ένα φλιτζάνι τσάι ή ένα ποτήρι κρασί στο δωμάτιο ή στην
κουζίνα, που εμπλουτίστηκαν από μια αυθόρμητη χειρονομία ή αγκαλιά, από γέλια ή ασταμάτητα δάκρυα και λυγμούς.
