Στις 29 του Μάη (λίγο μακριά βέβαια, αλλά δεν αλλάζει το
νόημα της πρότασης), αλλάζω άλλη μια πενταετία και συμπληρώνω αισίως τα
σαρανταπέντε μου χρόνια.
Δεν είμαι ούτε ο πρώτος, ούτε ο τελευταίος που η τέταρτη
δεκαετία ήταν μια περίεργη δεκαετία και το πέρασμα στα δεύτερα «-άντα» θα
μπορούσε να χαρακτηριστεί μια μαχαιριά ή πιο κομψά, ένας ιδιαίτερος σταθμός. Όσοι
έχετε περάσει από αυτό το στάδιο θα καταλαβαίνετε τι εννοώ.
Παρʾ όλα αυτά δε θα αγκομαχούσα για κανένα απʾ αυτά τα 45
χρόνια. Δε θα στενοχωριόμουν ούτε καν για το ό,τι, στατιστικά τουλάχιστον, έχω
ξεπεράσει το 50% της ζωής μου. Πάντα μέτραγα τη ζωή σʾ εμπειρίες και σε
προσφορά κι όχι σε κεράκια επάνω σε μια τούρτα.
Να σας δώσω μια συμβουλή; Μην τα υπολογίζετε ποτέ τα
χρόνια σε απόλυτα νούμερα. Η ψυχή του ανθρώπου ξέρει να προσαρμόζεται στο
πέρασμα των χρόνων σʾ απόλυτες στιγμές κι όχι σε ανούσιες προσθέσεις αριθμών.
Αυτό που έμαθα, ήταν πως μόνο δύο πράγματα μπορούν να
ορίσουν την ηλικία, το ένα αόριστα και τʾ άλλο έμπρακτα: τα στεγνά μαθηματικά
(που ποτέ δεν τα χώνεψα) κι η φθορά του σώματος. Αν νομίζετε, όμως, πως αυτά τα
δύο μπορούν να ορίσουν και την ψυχή σας ή τη λαχταρά σας για ζωή, κάνετε λάθος.
Η ζωή μετριέται σε στιγμές και οι στιγμές ορίζουν τον
χρόνο.
Φανταστείτε μια ζωή χωρίς ουσιαστικές στιγμές να γεμίζουν
τη μνήμη σας.
Δεν μπορείτε, ε; Το ξέρω, γιατί αν έχετε φτάσει σʾ αυτό
το σημείο, τότε δεν έχετε ζήσει. Απλά υπήρχατε.
Οι δεκαετίες που έχουμε διανύσει, μερικές φορές μας
δίνουν την αίσθηση πως πέρασαν αργά και πως όσο μεγαλώνουμε περνάνε όλο και πιο
γρήγορα. Όλο και πιο συχνά πιάνουμε τον εαυτό μας να λέει: «πως πέρασε έτσι ο
καιρός».
Σʾ αυτή τη φράση υπάρχει ένα μυστικό για να μπορέσεις να
τη μεταφράσεις σωστά.
Όλα τα χρόνια που πέρασαν ήταν γεμάτα εμπειρίες. Νέα
πράγματα, νέες γνωριμίες, νέες σχέσεις, νέες δουλειές, καινούργιες εικόνες για
το μυαλό και την προσωπική μας εξέλιξη.
Επειδή, λοιπόν, το μυαλό μας έχει μια τάση να συγκρατεί
το κάθε τι καινούργιο, θεωρεί πως εκείνα τα χρόνια πέρασαν πιο αργά γιατί έχει
περισσότερες γεμάτες στιγμές να θυμάται, έχει σημεία στον χρόνο να συγκρίνει,
άρα και ο χρόνος μοιάζει πιο μεγάλος, πιο ουσιαστικός.
Όσο μεγαλώνουμε (τουλάχιστον θεωρητικά), τόσο λιγοστεύουν
οι «πρώτες εμπειρίες», τόσο επαναλαμβάνουμε πράγματα και καταστάσεις και τόσο
οι εμπειρίες μας λιγοστεύουν. Άρα λιγοστεύουν κι οι στιγμές με νόημα και
υπόσταση στον χρόνο και στο μυαλό.
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τον χρόνο να μοιάζει σαν να
τρέχει. Θυμηθείτε τι σας είπα στην αρχή. Αν δεν έχεις δημιουργήσει στιγμές
είναι σαν να μην υπήρξες.
Φυσικά το «δεν έχω στιγμές» δε σημαίνει μόνο πως κάθομαι
μέσα σʾ ένα σπίτι και δεν κάνω τίποτα. Σημαίνει και το ότι είμαι εγκλωβισμένος
μέσα σε μια καθημερινή ρουτίνα, στέκομαι αποσβολωμένος και παρατηρώ τις ώρες να
περνούν κάνοντας τα ίδια και τα ίδια, εθελοτυφλώντας μέσα στην καθημερινότητα
μιας ρουτίνας ή στην ρουτίνα μιας καθημερινότητας.
Είναι ακριβώς όπως όταν επιλέγετε τον διακόπτη του
κλειδώματος του αυτοκίνητου, κάθε φορά που παρκάρετε. Από κάποιο σημείο και
μετά γίνεται τόσο προβλέψιμο, τόσο βαρετό, που δε θυμάστε αν τελικά κλειδώσατε
το αμάξι ή όχι. Σαν να μην υπήρξε ποτέ η στιγμή που πατήσατε τον διακόπτη!
Αυτό γίνεται και στην ζωή μας. Ακριβώς επειδή το μυαλό
μας οτιδήποτε γίνεται συνήθεια και επαναλαμβάνεται το θεωρεί τετριμμένο κι
άχρηστη πληροφορία, το διαγραφεί.
Άδειο μυαλό από αναμνήσεις, άδεια ζωή από στιγμές.
Μη θολώνετε απʾ την παραίσθηση του «αύριο», την ουτοπία
του «θα το κάνω αύριο».
Κάντε την κάθε δεκαετία ένα νέο ξεκίνημα, το έτος μια νέα
αρχή, τον μήνα μια καινούργια στιγμή, την ημέρα μια καινούργια γνωριμία, την
ώρα μια καινούργια ζωή.
Φροντίστε να γεμίζετε τις στιγμές σας με νέες εικόνες,
εμπειρίες και μη μένετε στάσιμοι. Μην προσπαθείτε να ωριμάσετε μέσα απʾ τη
ρουτίνα και την ασφάλεια του «τίποτα».
Ξυπνήστε και πείτε «καλημέρα» στον πρώτο που θα βρείτε
μπροστά σας, στείλτε ένα «σ’ αγαπώ» στα αγαπημένα σας πρόσωπα, μόλις ξυπνήσετε.
Βγείτε απʾ το ρημάδι το καβούκι σας και συμπαρασύρετε
μαζί σας και κάποιον άλλον. Πάρτε αγκαλιά το παιδί σας, το ανίψι σας, το παιδί
του γείτονα και γίνεται κι εσείς παιδί μαζί του.
Μα πάνω απ’ όλα μείνετε παιδιά. Παραμείνετε αχόρταγοι σε
κάθε είδους εμπειρία, στιγμή, σκέψη σαν ένα παιδί προσχολικής ηλικίας. Και
κυριολεκτικά να το πάρεις, η ωρίμανση δεν έχει καλό φινάλε.
Προτιμώ, λοιπόν, να μένω άγουρος και ζωντανός ψηλά σε
κάποιο κλαδί του δέντρου, καρτερώντας ποτέ θα γεράσει το δέντρο και δε θα
μπορεί να με κρατήσει, πάρα να ωριμάσω και να πέσω από μόνος μου.
«Όχι, αρνούμαι να ωριμάσω γιατί το επόμενο στάδιο είναι η
σαπίλα», όπως είπε και η Αλκυόνη Παπαδάκη.
Γι’ αυτό σας λέω, μετρήστε τον χρόνο σε στιγμές και όχι
σε λεπτά. Μείνετε παιδιά δίνοντας αξία στον χρόνο κι όχι το αντίθετο.
Μόνο έτσι τα χρόνια και οι αριθμοί δεν θα έχουν απολύτως
καμία σημασία.
