Έχουν περάσει περίπου δυόμιση
χρόνια από τότε που είδα για πρώτη φορά πόσο σκληρός μπορεί να γίνει ο κόσμος
των εκ γενετής εγκεφαλικά «ευνοημένων». Ήμασταν τρίτη Λυκείου με το άγχος των
Πανελληνίων να αυξάνεται μέρα με τη μέρα κι ας ήταν ακόμα η αρχή της χρονιάς.
Δε θυμάμαι την ημερομηνία. Ούτε
καν τη μέρα. Ήμουν στο φροντιστήριο κι είχαμε μαθηματικά κατεύθυνσης εκείνη την
ώρα. Παρέδιδε, λοιπόν, μάθημα ο καθηγητής, αγαπητός σε όλους η αλήθεια είναι,
όπως κι όλοι οι άλλοι, όταν μία κοπέλα σήκωσε το χέρι της και του ζήτησε να
ξαναεξηγήσει αυτό που είπε.
Χωρίς περαιτέρω, ο καθηγητής
προσπάθησε να της δώσει να καταλάβει το νόημα, όσο πιο απλά μπορούσε. Κάπου
εκεί, ακούω πίσω από την πλάτη μου, κακόβουλα σχόλια και πνιχτά γελάκια του
τύπου: «Μα καλά, χαζή είναι;
Είναι τόσο απλό, τι δεν κατάλαβε;»
Ναι όντως, για εμάς τους
υπόλοιπους η απορία δεν ήταν βάσιμη, ήταν όντως κάτι πολύ απλό. Ωστόσο, δε
σκεφτόμαστε όλοι κατά τον ίδιο τρόπο κι όταν έχεις να αντιμετωπίσεις μία
καθοριστική επερχόμενη εξέταση, και την πιο απλή έννοια να μην καταλάβεις,
μπορεί να σου κοστίσει.
Όμως για τους συγκεκριμένους
αριστούχους μαθητές (δεν προδίδω το φύλο για ευνόητους λόγους), δεν μπορούσε να
περάσει αυτή η τόσο λογική σκέψη από το πανέξυπνο κι υπεροπτικό κεφαλάκι τους.
Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα, πως αν
δεν ξέρεις να κάνεις αυτοκριτική στις σκέψεις σου πριν μιλήσεις με κακία για
κάποιον, όσους επαίνους κι αριστεία κι αν έχεις, είναι απλά σκονισμένα κάδρα
στους τοίχους. Ένα απλό χαρτί που άνετα θα μπορούσες να σκουπίζεσαι στην
τουαλέτα με αυτό.
«Ποιοι είναι αυτοί και με ποιο
δικαίωμα κρίνουν την νοημοσύνη του οποιουδήποτε;» σκέφτηκα. Δε μίλησα εκείνη
την ώρα. Κακώς, τώρα που το σκέφτομαι καλύτερα, αλλά δεν είμαι πλέον ο ίδιος άνθρωπος
που ήμουν προ δύο ετών κι επιπλέον, έκρινα πως αν κάποιος έπρεπε να γυρίσει αν
τους σιχτιρίσει ήταν εκείνη η κοπέλα.
Είχα πάρει πρέφα πως τους είχε
ακούσει και η κοπέλα, όπως και όλη η αίθουσα να λέμε και την αλήθεια. Ναι, δεν
τους χαρακτήριζε η διακριτικότητα. Πήρα την πρωτοβουλία, μαζί με κάποιες άλλες
συμμαθήτριες μου και τη ρωτήσαμε αν ήταν καλά.
Η απάντηση της με εξέπληξε.
«Κρατάει χρόνια αυτή η κολόνια. Από το γυμνάσιο μη σου πω. Έχω μάθει να τους
αγνοώ πλέον. Τους λυπάμαι για αυτό που έχουν γίνει».
Μπορεί να μην ήταν αριστούχα και
το μυαλό της να μην ήταν ξουράφι, που λένε και στο χωριό μου. Η κατ᾽ εκείνους
χαζομάρα της, όμως, είχε δώσει σε μένα και σε όποιον άκουσε την κουβέντα μας,
ένα πολύτιμο μάθημα ζωής.
Είχε ένα χάρισμα πολύ πιο
πολύτιμο από αριστεία και επαίνους. Ήξερε να είναι άνθρωπος. Ήξερε να
διαχωρίζει την γνώμη του κόσμου σε τσουβάλια. Τα καλοπροαίρετα τα κράταγε και
τα χρησιμοποιούσε προς αυτοβελτίωση και τα υπόλοιπα τα πέταγε στα σκουπίδια.
Φυσικά και τα σχόλια και οι
κριτικές τους δεν περιορίζονταν μόνο σε εκείνη την κοπέλα. Ρίχνανε πισώπλατα
χολή σε όλους, ακόμα και στους φίλους τους.
Θυμάμαι χαρακτηριστικά να τους
ακούω να λένε, πως αντί βάση κατεύθυνσης, να χωριστούμε βάση δυνατοτήτων. Ένα
τμήμα με τους καλούς, δηλαδή τα πιθανά φαβορί, που θα σκίσουν στις Πανελλαδικές
και τους μέτριους και κακούς. Τους κρατάγαμε πίσω, λέει.
Έμαθα πως είχαν ράμματα και για
τη δική μου γούνα. Κατόπιν εορτής βέβαια. Εφάρμοσα απλά αυτό που είχε κάνει κι
η κοπέλα, κι ας είχαν γίνει τα νεύρα μου τσατάλια. Αδιαφόρησα και συνέχισα τη
ζωάρα μου.
Τα εν λόγω τυπάκια θεωρούσαν πως
επειδή ήμουν σε Μουσικό Σχολείο, οι βαθμοί μου ήταν επιεικείς. Ενώ ας πούμε, οι
δικοί τους λόγω τρίτης λυκείου δεν ήταν! Μπούρδες. Τους έτσουξε που ήμουν
αριστούχος, ενώ στο φροντιστήριο πάτωνα. Σου λέει κάτι άλλο παίζει.
Πού κατέληξαν αυτοί και που εγώ;
Δεν κατάφεραν όλοι να περάσουν εκεί που ήθελαν, πέρασαν κάπου «κατώτερα» σε
σύγκριση με αυτό που ήθελαν, ενώ εγώ πέρασα στη σχολή που γούσταρα, συνεχίζω
όλες τις δραστηριότητες μου γύρω από τη μουσική, προσθέτοντας και άλλες εκτός
αυτών.
Το θέμα δεν είναι πόσους
επαίνους, πόσα αριστεία και πόσες ακαδημαϊκές καταξιώσεις έχεις. Αν δεν είσαι
άνθρωπος, φίλε, το παιχνίδι το έχεις χάσει. Κανείς δεν εκτιμάει, ούτε συνεργάζεται
με άτομα τα οποία υποτιμούν τη νοημοσύνη και τις ικανότητές του, πόσο μάλλον
πισώπλατα.
Γι᾽ αυτό καμία φορά σκέψου λίγο
πριν μιλήσεις. Μπορεί στο τέλος να σου γυρίσει μπούμερανγκ. Το κάρμα όσο μπορεί
να σε ανυψώσει, τόσο μπορεί να σε ρίξει και στον πάτο.
