Σε όλους μας αρέσει το καλοκαίρι. Σε όλους μας αρέσει αυτός
ο ήλιος κι αυτή η ανεμελιά που αποπνέει η εποχή κι αυτοί που το απολαμβάνουν
ακόμη περισσότερο δεν είναι άλλοι, απ’ τα ίδια τα παιδιά. Το σχολείο κλείνει, κι εκεί που τελειώνουν οι υποχρεώσεις, αρχίζουν οι
βουτιές.
Ποιος
φαντάζεται παιδί που να μην του αρέσει η θάλασσα και το παιχνίδι; Ποιος
φαντάζεται πως υπάρχει παιδί που να μην έχει φίλους κι ελεύθερο χρόνο; Φυσικά
κανείς! Ποιος φαντάζεται όμως πως υπάρχουν παιδιά που δεν ξέρουν καν τη σημασία
αυτών των λέξεων; Πώς υπάρχουν παιδιά που θα εύχονταν για μια μέρα σε θρανίο,
με βιβλία και δάσκαλο; Πως κάποια παιδιά γνωρίζουν μόνο τη λέξη εργασία; Επίσης
κανείς!
Ναι! Υπάρχουν!
Είναι εκείνα τα παιδάκια που μας ντύνουν με τα πιο επώνυμα
ρούχα και τη τελευταία λέξη της μόδας. Που σου φοράνε τα καλόγουστα κι
αναπαυτικά παπούτσια σου και σε ταΐζουν με την ίδια τους τη σάρκα κι αυτή τη
φορά κυριολεκτώ.
Όλοι
μας κάπου έχουμε ακούσει για τα παιδιά «σύγχρονους σκλάβους», κυρίως στις
τριτοκοσμικές χώρες, που δουλεύουν για ένα κομμάτι ψωμί. Που πάνω σ’ αυτά εξυπηρετούνται
επώνυμες εταιρίες. Που όλοι μας, κάπου κάποτε, δώσαμε όρκο πως δε θα
ξαναχρησιμοποιήσουμε ποτέ και που φυσικά πατήσαμε με τη πρώτη ευκαιρία . Γιατί
μπροστά στο καλοφτιαγμένο, τη μόδα και τη βιτρίνα μας , η λύπηση, τα παιδιά κι
ο πόλεμος πάνε περίπατο. Γιατί το «υπάρχουν και χειρότερα» έγινε η εξιλέωση μας
και το «κοίτα τα κακόμοιρα» έμεινε μέχρι το γυαλί της οθόνης μας και ποτέ στα
από πίσω, ψιλά γράμματα.
Αυτό το άρθρο δεν είναι κήρυγμα. Ούτε νουθεσία, αλλά είναι
αυτά τα «ψιλά γράμματα» που τόσο βαριόμαστε να διαβάσουμε.
Πρόσφατα λοιπόν , έπεσε στα χέρια μου μια έρευνα, σχετικά
με τη παραγωγή της, αγαπημένης μας σ’ όλους, σοκολάτας και θέλησα να τη
διαβάσω. Δεν ξέρω τι γνωρίζετε εσείς, αλλά το σίγουρο είναι πως πέφτουμε όλοι
πολύ έξω. Για να απολαύσουμε εμείς τα
πάσης φύσεως σοκολατένια εδέσματα, οποιαδήποτε στιγμή της «κουραστικής» και «εξαντλητικής»
ημέρας μας, δουλεύουν παιδιά ηλικίας από πέντε έως δεκαοκτώ ετών. Παιδιά που
σύμφωνα με το ευρωπαϊκό μοντέλο, θα έπρεπε να πηγαίνουν σχολείο, κι όχι στη
δουλειά.
Η έρευνα, λοιπόν, ανέφερε πως τα περισσότερα απ’ αυτά
πωλούνται απ’ τις ίδιες τις οικογένειες τους , διότι η ανατροφή τους κοστίζει.
Ιδιαίτερα αν μια οικογένεια είναι πολυμελείς. Αυτά τα παιδιά, λοιπόν, μετά βίας φτάνουν στην ενηλικίωση, ενώ κάποια
δεν προλαβαίνουν να πατήσουν καν τα δεκαπέντε τους έτη. Η πληρωμή τους
ανέρχεται στο ένα καλαμπόκι την ημέρα ή ένα ψωμί. Διατροφή φυσικά που δεν
αρκεί για ένα παιδί στην ανάπτυξη.
Ελάχιστες
ώρες ξεκούρασης. Για ελεύθερο χρόνο δεν το συζητάμε καν. Είναι πολυτέλεια και
όσο για την ασφάλεια και τα εργατικά ατυχήματα, αμέτρητα, μη αναφερόμενα και
φυσικά άνευ αποζημιώσεως. Δεκάχρονα παιδιά ή και μικρότερης ηλικίας χειρίζονται
υπερμεγεθή μαχαίρια προκειμένου να επεξεργαστούν τον κακαόσπορο με αποτέλεσμα, όχι
μόνο να αποκτούν μερικά κοψίματα, αλλά σε πολλά απ’ αυτά να λείπουν ακόμη κι
άκρα.
Βλέπετε, λοιπόν, πως η σοκολάτα πολύ πιθανόν να είναι όντως
«αμαρτία». Και να σκεφτεί κανείς πως εδώ μιλάμε για ένα παράδειγμα παιδικής
εργασίας , ενώ υπάρχουν χιλιάδες για να μην πω εκατομμύρια παραγωγές που
στηρίζονται αρχικά στα παιδικά χεράκια κι ύστερα στη δική μας αφέλεια .
Για
168 εκατομμύρια παιδιά στον κόσμο, η σοκολάτα δεν είναι το πολυπόθητο γλύκισμα.
Για 168 εκατομμύρια παιδιά τα ρούχα δεν είναι μόδα , παρά μόνο κλωστές που τα
κρατάνε δέσμια. Για 168 εκατομμύρια παιδιά σ’ όλο τον κόσμο το κουδούνι του
σχολείου δε θα χτυπήσει ποτέ. Βλέπετε, σπάνια ξεφεύγει κάποιο. Στην περίπτωση
που το προλάβουν, τιμωρείται παραδειγματικά και συνεχίζει την εργασία του σε
ακόμη πιο σκληρές συνθήκες.
Οι κυβερνήσεις κάνουν πως τους «κυνηγούν». Κάνουν πως «νοιάζονται»,
αλλά στην πραγματικότητα όλοι ξέρουμε πως κάτι τέτοιο θα σήμαινε την απόλυτη
οικονομική καταστροφή για οποιαδήποτε χώρα. Για εμάς είναι αθώα παιδιά, για άλλους φτηνά εργατικά χέρια και για
κάποιους άλλους ενήλικοι εργάτες.
Η επόμενη ερώτηση που φυσικά σκεφτήκαμε όλοι «και πως το
αντιμετωπίζουμε, αφού είναι τόσο μακριά από εμάς;». Λογική κι αποδεκτή.
Μια πρώτη σκέψη είναι η έρευνα των εταιριών που
χρησιμοποιούν παιδιά κι η οριστική κατάργησή τους απ’ τη ζωή μας. Παντού
μπορείς να δεις ποιες είναι, χάρη σε κάποιες αξιόλογες μη κυβερνητικές
οργανώσεις, που δε φοβήθηκαν να χάσουν τη ζωή τους. Κάνεις σας δε θα το κάνει, ούτε
για μένα δεν ξέρω.
Ο
εθισμός είναι δύσκολο να κοπεί, να φύγει από πάνω σου. Ίσως όμως αν
προσομοιώσουμε το πρόβλημα στη δική μας ζωή ν’ αλλάξουμε μυαλά. Την επόμενη
φορά, λοιπόν, που θ’ αντικρίσετε το παιδί σας, σκεφτείτε το μόνο του, χωρίς
άκρα, μες στην πείνα και τότε θα καταλάβετε αυτά τα παιδιά.
Κι ίσως τότε η αγαπημένη σας σοκολάτα και το φανταχτερό,
πανάκριβο μπλουζάκι σας αποκτήσουν σάρκα, χέρια και φωνή.
